ผักชี ต้นหอม และคื่นช่าย ผักโรยหน้าติดครัวที่ปลูกเองได้ในกระถาง
25 ตุลาคม 2569

ผักโรยหน้าใช้ทีละหยิบมือ แต่ตลาดขายทีละกำ ซื้อมาใช้สองสามต้น ที่เหลือก็เหี่ยวในตู้เย็นก่อนได้ใช้ครั้งถัดไป ผักชี ต้นหอม และคื่นช่ายจึงคุ้มที่สุดที่จะปลูกไว้ใกล้ครัว เด็ดเท่าที่ต้องการ ส่วนที่เหลือยังสดอยู่บนต้น ทั้งสามชนิดคือสีเขียวบนจานริมทางแทบทุกจาน ตั้งแต่ก๋วยเตี๋ยวถึงข้าวมันไก่ ใครชอบตระเวนกินแบบนั้นลองอ่านเรื่องร้านก๋วยเตี๋ยวและข้าวมันไก่ริมถนนที่คนกรุงฝากท้องกันทุกวัน
ผักชี
เริ่มจากเมล็ด
เมล็ดผักชีที่เห็นเป็นลูกกลมๆ จริงๆ แล้วมีเมล็ดสองซีกอยู่ข้างใน ก่อนหว่านให้ใช้ของแบนกดเบาๆ ให้แตกเป็นสองซีก แล้วแช่น้ำไว้สักคืน จะงอกได้ดีขึ้น หว่านบางๆ ลงกระถางที่ดินร่วนโปร่ง กลบดินบางๆ รดน้ำด้วยฝักบัวละเอียด ขั้นตอนเพาะและดูแลต้นอ่อนช่วงแรกดูเพิ่มได้จากพื้นฐานการเพาะต้นกล้าจากเมล็ด
จุดที่ต้องระวัง
ผักชีไม่ชอบร้อนจัด ถ้าวางกลางแดดบ่ายของเมืองไทย ต้นจะรีบยืดออกดอกและใบเล็กแข็ง จึงควรวางในที่แดดเช้าหรือแดดรำไร และรักษาดินให้ชื้นสม่ำเสมอ ช่วงอากาศเย็นจะปลูกได้ง่ายกว่าช่วงร้อน
วิธีเด็ดใช้
เด็ดใบด้านนอกที่โตเต็มที่ก่อน ปล่อยใบอ่อนตรงกลางไว้ให้ต้นโตต่อ หรือหว่านเป็นรอบเล็กๆ หลายกระถางแล้วถอนใช้ทั้งต้นทีละกระถาง เมื่อเห็นต้นเริ่มแทงก้านดอกสูง ใบจะน้อยลง ให้ถอนใช้ให้หมดแล้วหว่านรอบใหม่
ต้นหอม
เริ่มจากหัวหอมแดง
ต้นหอมปลูกจากหัวหอมแดงที่ซื้อในครัวได้เลย เลือกหัวที่แน่นไม่ฝ่อ ตัดปลายด้านบนออกเล็กน้อย แล้วปักลงดินให้ส่วนรากอยู่ด้านล่าง ฝังลึกประมาณครึ่งหัว เว้นระยะให้แต่ละหัวมีที่แตกกอ วิธีนี้ต่างจากการเอารากต้นหอมที่เหลือไปแช่แก้วน้ำ ซึ่งเป็นกิจกรรมสนุกที่มีเล่าไว้ในการชวนลูกเพาะยอดผักจากเศษในครัว ส่วนการปลูกจากหัวลงดินจะได้กอที่แข็งแรงและเด็ดได้นานกว่า
จุดที่ต้องระวัง
หัวหอมเน่าง่ายถ้าดินแฉะ ใช้ดินที่ระบายน้ำดีและไม่รดน้ำจนดินชุ่มตลอดเวลา ต้นหอมชอบแดดมากกว่าผักชี วางในที่แดดครึ่งวันขึ้นไปได้
วิธีเด็ดใช้
ใช้กรรไกรตัดใบเหนือหัวขึ้นมาเล็กน้อย ไม่ต้องถอนทั้งต้น ใบจะงอกขึ้นมาใหม่จากหัวเดิม ตัดสลับกันไปทีละกอ เมื่อหัวเริ่มฝ่อและใบที่ขึ้นใหม่เล็กลงชัดเจน ก็ถึงเวลาเปลี่ยนหัวชุดใหม่
คื่นช่าย
เริ่มจากเมล็ดหรือต้นกล้า
เมล็ดคื่นช่ายเล็กมากและงอกช้ากว่าผักชีพอสมควร คนที่เพิ่งเริ่มอาจซื้อต้นกล้าจากร้านต้นไม้มาปลูกจะง่ายกว่า ถ้าเพาะเอง ให้โรยเมล็ดบนผิวดินแล้วกลบบางมาก รักษาความชื้นและอดทนรอ
จุดที่ต้องระวัง
คื่นช่ายชอบดินชื้นที่มีอินทรียวัตถุมาก ถ้าดินแห้งบ่อย ก้านจะแข็งเหนียวและขม วางในที่แดดรำไร คลุมดินด้วยฟางและเติมปุ๋ยหมักบางๆ เป็นระยะ ใครปลูกสมุนไพรกลิ่นแรงไว้หลายชนิดแล้วแยกไม่ค่อยออก อาจลองดูวิธีแยกใบ กลิ่น และดอกของสมุนไพรไทยที่หน้าตาคล้ายกันเป็นแบบฝึกสังเกตไปพร้อมกัน
วิธีเด็ดใช้
เด็ดก้านด้านนอกชิดโคนทีละไม่กี่ก้าน ให้ยอดกลางยังอยู่ ต้นจะแตกก้านใหม่จากตรงกลางเรื่อยๆ ใช้ทั้งใบและก้านหั่นโรยต้มจืด โจ๊ก หรือใส่ในผัด การเด็ดก้านนอกสม่ำเสมอยังช่วยให้ต้นโปร่ง ก้านด้านในไม่อับชื้นจนเน่า