HarvestQuick

ให้ต้นสมุนไพรในกระถางเป็นของขวัญ เลือกชนิด ห่อ และบอกวิธีดูแล

ให้ต้นสมุนไพรในกระถางเป็นของขวัญ เลือกชนิด ห่อ และบอกวิธีดูแล
ที่มา: Wikimedia Commons

ขนมกล่องสวยหมดไปในบ่ายวันเดียว ดอกไม้ช่อใหญ่อยู่ได้ไม่กี่วันก็เหี่ยว แต่กระถางกะเพราเล็กๆ ที่วางไว้บนระเบียงของผู้รับ ยังแตกยอดใหม่ให้เด็ดไปใส่กับข้าวได้อีกหลายสัปดาห์ ของขวัญที่ยังโตต่อหลังจากวันที่ให้ มีเสน่ห์ตรงที่ผู้รับนึกถึงเราทุกครั้งที่หยิบกรรไกรไปตัดใบ

คนที่ชอบเลือกของฝากระหว่างเดินทาง เช่น แวะร้านพลอยและร้านของฝากในเมืองชลบุรี มักคิดถึงของที่ผู้รับจะเก็บไว้ได้นาน ต้นสมุนไพรก็อยู่ในกลุ่มเดียวกัน เพียงแต่ต้องเลือกให้ตรงกับชีวิตของผู้รับมากกว่าของขวัญทั่วไป

เลือกต้นให้เข้ากับคนที่จะได้รับ

หลักร่วมของทุกกรณีคือเลือกต้นที่ตั้งตัวแล้ว มีรากเต็มกระถาง ใบเขียวสด ไม่มีจุดด่างหรือแมลงเกาะใต้ใบ และควรเป็นชนิดที่ทนทาน อย่างกะเพรา โหระพา ตะไคร้ หรือสะระแหน่ ซึ่งเป็นสมุนไพรที่คนไทยคุ้นเคยและใช้ทำอาหารได้จริง

คนที่อยู่คอนโดหรือห้องชุด

พื้นที่ระเบียงคอนโดมักแคบและได้แดดเพียงบางช่วงของวัน ควรเลือกกระถางขนาดกะทัดรัดที่วางบนขอบระเบียงหรือชั้นวางได้ และต้องมีจานรองน้ำเสมอ เพราะน้ำที่ไหลออกจากก้นกระถางอาจหยดลงห้องชั้นล่างหรือทำให้พื้นเปื้อน สะระแหน่และโหระพาเหมาะกับกรณีนี้ เพราะโตในกระถางเล็กได้ดีและตัดใช้ได้เรื่อยๆ ถ้าผู้รับเป็นคนทำงานที่กลับห้องดึก ให้เลือกต้นที่ทนแล้งได้บ้างอย่างตะไคร้

ผู้สูงอายุ

ผู้สูงอายุหลายท่านคุ้นกับสมุนไพรครัวไทยอยู่แล้ว แต่สิ่งที่ต้องคิดคือน้ำหนักและความสะดวก กระถางดินเผาใบใหญ่สวยก็จริง แต่ยกย้ายลำบาก กระถางพลาสติกเนื้อหนาหรือกระถางที่มีขาตั้งให้สูงระดับเอว ช่วยให้รดน้ำและเด็ดใบได้โดยไม่ต้องก้มมาก วางให้ห่างทางเดินเพื่อไม่ให้สะดุด ถ้าท่านชอบปลูกต้นไม้จริงจัง ลองต่อยอดเป็นสมุนไพรที่ใช้ทำลูกประคบ ซึ่งมีวิธีปลูกอยู่ในการปลูกไพลกับขมิ้นชันลงกระถางที่บ้าน

เพื่อนที่ทำอาหารเก่ง

กลุ่มนี้มักรู้ว่าตัวเองใช้อะไรบ่อย จึงเหมาะกับชุดสมุนไพรสองสามกระถางที่ใช้ร่วมกันในเมนูเดียว เช่น กะเพรากับพริก หรือตะไคร้กับโหระพา จะได้รู้สึกว่าเป็นของที่เลือกมาให้เขาโดยเฉพาะ กระถางควรใหญ่พอให้ต้นโตต่อได้อีกสักระยะ และมีรูระบายน้ำที่ดี หลักการเลือกขนาดและวัสดุดูเพิ่มได้จากเรื่องความลึกของกระถางกับรากผักแต่ละแบบ

ถ้าผู้รับเลี้ยงแมวหรือสุนัขที่ชอบแทะต้นไม้ ควรถามก่อนเลือกชนิด เพราะสมุนไพรบางชนิดไม่เหมาะกับสัตว์เลี้ยง ข้อมูลเรื่องนี้ควรตรวจสอบกับสัตวแพทย์หรือแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ ไม่ควรเดาเอง

ห่อให้สวยโดยไม่ทำร้ายต้นไม้ และแนบการ์ดสั้นๆ

การห่อต้นไม้ต่างจากห่อของขวัญทั่วไปตรงที่ต้องให้ต้นหายใจได้ ใช้กระดาษคราฟต์ ผ้าฝ้าย หรือกระดาษห่อที่ไม่เคลือบมัน พันรอบตัวกระถางแล้วมัดด้วยเชือกป่าน ปล่อยให้ใบและยอดโผล่พ้นขอบออกมา อย่าใช้พลาสติกครอบทั้งต้น เพราะไอน้ำจะเกาะจนใบชื้นและเน่าได้ภายในไม่กี่วัน ถ้ากระถางมีจานรอง ให้ห่อแยกหรือวางจานไว้ด้านล่างแล้วห่อรวม

ถ้าต้องเดินทางไกลก่อนไปถึงมือผู้รับ เช่น นั่งรถข้ามจังหวัด ให้รดน้ำล่วงหน้าหนึ่งคืน และใส่กล่องที่มีช่องระบายอากาศ ไม่ทิ้งไว้ในรถที่จอดตากแดด วิธีจัดการต้นไม้ระหว่างทางมีรายละเอียดเพิ่มในวิธีห่อกิ่งชำและต้นกล้าระหว่างการเดินทาง

การ์ดที่แนบไปควรสั้นจนอ่านจบในครึ่งนาที บอกแค่ชื่อต้น ควรวางตรงไหน รับแดดช่วงไหน รดน้ำบ่อยแค่ไหนแบบคร่าวๆ และเด็ดใบอย่างไรให้แตกยอดใหม่ ตัวอย่างข้อความ เช่น “กะเพรากระถางนี้ชอบแดดเช้า รดน้ำเมื่อหน้าดินเริ่มแห้ง เด็ดยอดบ่อยๆ ต้นจะแตกพุ่มสวย” แค่นี้ก็ช่วยให้ผู้รับเริ่มต้นได้ถูกทาง

เมื่อไรไม่ควรให้ต้นไม้เป็นของขวัญ

บางครั้งความตั้งใจดีก็กลายเป็นภาระ ถ้าผู้รับอยู่ห้องที่ไม่มีหน้าต่างหรือแดดไม่ส่องถึงเลย เดินทางบ่อยจนไม่อยู่บ้านเป็นสัปดาห์ เพิ่งย้ายบ้านหรือกำลังจะย้าย กำลังป่วยหรือดูแลคนในบ้านจนไม่มีเวลา หรือเคยบอกไว้ว่าไม่ชอบดูแลต้นไม้ ในกรณีเหล่านี้ ต้นสมุนไพรที่ค่อยๆ เหี่ยวอยู่ตรงมุมห้องอาจทำให้ผู้รับรู้สึกผิดมากกว่าดีใจ ของขวัญแบบอื่นที่ไม่ต้องดูแลจะเหมาะกว่า